Thử thách cực đại cho CLB Becamex TP.HCM: Bài kiểm tra thật sự mang tên Thái Nguyên

Phút bù giờ thứ năm của trận đấu trên sân khách, trái bóng nằm gọn trong lưới CLB TP.HCM. Tôi đã xem nhiều bàn thắng muộn trong đời, nhưng bàn thắng này không khiến tôi thở phào. Nó khiến tôi nhìn thấy một nỗi lo đang lớn dần. Một đội bóng được xem là ứng viên vô địch thì không nên phải sống nhờ những phút bù giờ. Một đội bóng đã hòa 0-0 trước Đại học Văn Hiến, một cái tên thuộc nhóm yếu hơn của Giải hạng nhất, thì chưa thể gọi là đội bóng đang chơi đúng với đẳng cấp. Becamex TP.HCM có 7 điểm sau ba vòng, vị trí của họ trên bảng xếp hạng là rất đẹp. Nhưng thứ bóng đá họ trình diễn đang kể một câu chuyện khác với những con số.

Cuối tuần này, họ gặp Thái Nguyên. Không phải một đội bóng nhỏ nào đó, mà là đội duy nhất toàn thắng sau ba vòng. Thái Nguyên có 9 điểm tuyệt đối trước Quy Nhơn United, Bình Minh Sài Gòn và Huế. Nhìn vào lịch thi đấu, ai cũng có thể nói đó là ba trận dễ. Tôi không đồng tình với cách gọi đó. Ở Giải hạng nhất Việt Nam, thắng ba trận liên tiếp dù gặp đối thủ nào cũng là chuyện không hề tầm thường. Nhưng tôi đủ kinh nghiệm để nhận ra một điều: ba chiến thắng ấy chưa chứng minh được năng lực thật của Thái Nguyên khi chạm trán một đội bóng có thực lực. Vòng 4 là lần kiểm tra đầu tiên có ý nghĩa.

HLV Albadalejo Gerard của Becamex TP.HCM đang đối diện với nghịch lý quen thuộc của những đội bóng lớn ở giải hạng dưới. Họ cầm bóng nhiều, kiểm soát thế trận, nhưng bàn thắng đến rất khó nhọc. Trận mở màn họ hòa không bàn thắng trước Đại học Văn Hiến, một đội bóng trên giấy tờ là yếu nhất nhóm mà họ gặp. Trận thứ ba họ phải chờ đến phút 90+5 mới có bàn thắng quyết định. Bóng đá có một quy luật: đội bóng tạo ra ít cơ hội trước hàng thủ lùi sâu thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi chạm trán một đội bóng chơi phản công. Thái Nguyên đúng là đội bóng như vậy.

Tôi đã theo dõi nhiều trận đấu của Giải hạng nhất trong nhiều năm, và tôi nhận ra một mẫu hình chiến thuật rất rõ. Thái Nguyên không cần cầm bóng nhiều. Họ có một trung phong nhanh, một tuyến giữa biết bọc lót, và một kế hoạch phản công rõ ràng. Victor Mansaray, chân sút đang dẫn đầu danh sách ghi bàn, từng khoác áo Becamex TP.HCM. Cậu ấy đã ghi 7 bàn chỉ sau ba trận. Một con số ấn tượng đến mức khiến người ta phải dừng lại. Nhưng tôi không nhìn Mansaray như một mối đe dọa đơn thuần. Tôi nhìn cậu ấy như một viên ngọc thô không cần mài giũa, chỉ cần một ánh mắt đủ kiên nhẫn để yêu. Becamex từng có cậu ấy trong đội hình, vậy mà giờ đây họ phải đối mặt với chính tốc độ của cậu ấy.

Câu chuyện không dừng ở Mansaray. Thái Nguyên còn có Trần Trung Hiếu, một tiền vệ nhập tịch chơi như một máy quét phía trước hàng phòng ngự. Hiếu không chỉ càn quét những đường bóng ở trung lộ, cậu ấy còn có khả năng dứt điểm từ tuyến hai. Điều đó có nghĩa Becamex không thể dồn toàn bộ đội hình lên cao mà không tính đến khoảng trống trước vòng cấm. Mỗi lần mất bóng ở khu vực giữa sân, họ có thể trả giá bằng một cú sút xa hoặc một đường chuyền cho Mansaray lao xuống.

Ở phía bên kia, Becamex có Võ Hoàng Minh Khoa, tiền vệ từng khoác áo đội tuyển quốc gia. Minh Khoa là cầu thủ quan trọng nhất trong việc thoát pressing của đội chủ nhà. Cậu ấy cần nhận bóng dưới áp lực, xoay người và đưa bóng vượt qua khu vực Trần Trung Hiếu kiểm soát. Nếu Minh Khoa thắng trong cuộc chiến này, Becamex có thể triển khai bóng vào trung lộ và nuôi dưỡng Daniel Anjos. Nếu Minh Khoa thua, Becamex sẽ bị đẩy ra biên và buộc phải tạt bóng vào vòng cấm, thứ bóng đá mà một hàng thủ có thể hình tốt như Thái Nguyên rất dễ hóa giải.

Daniel Anjos đã ghi 3 bàn sau ba trận. Đó là một hiệu suất tốt, nhưng không phải là hiệu suất đáng sợ. Điều đáng nói là Hoàng Vũ Samson, chân sút nhập tịch nổi tiếng một thời, vẫn chưa có bàn thắng nào trong mùa giải này. Tôi không cho rằng Samson đã hết thời. Ở tuổi của cậu ấy, vai trò của một tiền đạo không còn nằm ở số bàn thắng mà nằm ở khả năng giữ bóng, kéo giãn hàng phòng ngự đối phương và tạo khoảng trống cho đồng đội. Nhưng trong một trận đấu mà đội nhà cần chiến thắng, việc chờ đợi một bàn thắng đầu mùa của Samson có thể trở thành gánh nặng tâm lý.

Điều khiến trận đấu này trở thành thử thách cực đại nằm ở nhiều lớp ý nghĩa, và lớp đầu tiên là chiến thuật. Khi một đội cầm bóng nhiều nhưng bế tắc, phản ứng tự nhiên của ban huấn luyện là đẩy hai hậu vệ biên lên cao. Điều đó tạo ra quân số ở một phần ba sân đối phương nhưng để lộ hai hành lang biên phía sau. Mansaray không cần nhiều bóng. Cậu ấy chỉ cần một đường chuyền vượt tuyến. Và Thái Nguyên có Trần Trung Hiếu để thực hiện những đường chuyền đó. Nếu Becamex dâng cao đội hình, bài toán không còn là làm sao ghi bàn, mà là làm sao ghi bàn mà không bị trừng phạt bởi chính tốc độ của đối phương.

Tôi không có ý định dùng những con số thống kê vô hồn để dự đoán trận đấu. Nhưng tôi có một thói quen: sau mỗi vòng đấu, tôi ghi lại những khoảnh khắc không nằm trong biên bản trận đấu. Với Becamex, khoảnh khắc tôi nhớ nhất không phải bàn thắng phút 90+5 mà là cái cách các cầu thủ chủ nhà vỡ òa sau tiếng còi mãn cuộc. Họ ăn mừng như vừa thoát khỏi một vụ sập bẫy. Một đội bóng tự tin thì không ăn mừng kiểu đó. Một đội bóng đang sợ hãi thì mới mừng vì đã thoát hiểm.

Điểm mù lớn nhất của câu chuyện đang được kể quanh trận đấu này nằm ở chỗ mọi người có xu hướng tin vào bảng điểm. Nhưng bảng điểm của cả hai đội đều đang kể những câu chuyện chưa hoàn chỉnh. Thái Nguyên thắng ba trận trước ba đội bóng không nằm trong nhóm ứng viên. Mansaray ghi bảy bàn với hiệu suất hơn hai bàn mỗi trận, một con số không thể duy trì ở bất kỳ giải đấu nào. Becamex có bảy điểm, nhưng bảy điểm đó được xây từ một trận hòa trước đội yếu và một bàn thắng ở phút bù giờ. Điểm số của Becamex đang chạy nhanh hơn phong độ thật, còn điểm số của Thái Nguyên cũng đang chạy nhanh hơn những gì họ đã chứng minh. Khi hai đội bóng như vậy gặp nhau, trận đấu sẽ không phản ánh đúng vị trí trên bảng xếp hạng mà sẽ phản ánh đúng cấu trúc chiến thuật và tâm lý của họ.

Tôi cũng muốn nói về một chi tiết mà ít người để ý. Cả Trần Trung Hiếu và Hoàng Vũ Samson đều là cầu thủ nhập tịch, được tính vào danh sách cầu thủ nội. Ở Giải hạng nhất Việt Nam, nơi số lượng cầu thủ ngoại bị giới hạn nghiêm ngặt, việc đưa một cầu thủ ngoại trở thành cầu thủ nội chính là chiến lược có giá trị nhất. Nó giúp đội bóng có thêm một suất ngoại binh không phải trả phí. Thái Nguyên đang làm điều đó. Becamex cũng đang làm điều đó với Samson. Đây là một cuộc chiến không chỉ diễn ra trên sân cỏ mà còn diễn ra ở phòng họp đội bóng. Những đội bóng hiểu rõ quy luật nhập tịch sẽ có lợi thế rất lớn trong cuộc đua giành suất thăng hạng.

Trận đấu này cũng là một bài kiểm tra với chính tôi. Nhiều năm qua, tôi thường bị chê là bình luận thơ mộng, nhưng tôi vẫn tự hào vì trái bóng vốn là thơ. Trận đấu này sẽ không có lời thơ nào nếu chúng ta chỉ nhìn vào tỉ số. Nó có thơ nếu chúng ta nhìn vào cách một đội bóng phải vượt qua nỗi sợ của chính mình. Becamex đang sợ cái bóng của chính mình. Thái Nguyên đang đói khát sự công nhận. Khi một đội bóng sợ hãi gặp một đội bóng đói khát, câu chuyện thường nghiêng về đội đói khát.

Nhưng bóng đá không phải lúc nào cũng đi theo những kịch bản ấy. Becamex có chất lượng cầu thủ tốt hơn, có lợi thế sân nhà, có một tiền đạo ngoại đang ghi bàn đều đặn. Nếu họ giải quyết được điểm nghẽn ở trung lộ, nếu Minh Khoa tìm thấy khoảng không gian giữa các đường chuyền của Trần Trung Hiếu, nếu Samson chấp nhận vai trò làm tường thay vì cố ghi bàn, Becamex hoàn toàn có thể kiểm soát trận đấu. Vấn đề là họ đã làm được điều đó bao lần trong ba trận vừa qua. Câu trả lời khiến tôi nghi ngờ.

Tôi vẫn nhớ cách tôi phát hiện ra một cầu thủ trẻ ở sân Hòa Xuân nhiều năm trước. Cậu bé ấy không cần chiến thuật, cậu ấy cần một người đọc được cơn đói của khát vọng. Victor Mansaray bây giờ cũng giống như cậu bé ấy, trong một cơ thể đã trưởng thành. Cậu ấy đang khát được chứng minh rằng Becamex đã sai khi để cậu ra đi. Điều đó nguy hiểm hơn bất kỳ sơ đồ chiến thuật nào. Những cầu thủ bị đội bóng cũ thải loại thường chơi với một nguồn năng lượng không thể đo bằng dữ liệu.

Trận đấu ở vòng 4 này sẽ không quyết định ai vô địch. Nó cũng không quyết định ai xuống hạng. Nhưng nó quyết định cách đội bóng ấy bước vào phần còn lại của mùa giải. Nếu Thái Nguyên thắng, họ sẽ có quyền tin vào giấc mơ thăng hạng. Nếu Becamex thắng, họ sẽ có quyền nói rằng đội bóng đang đi đúng hướng, dù hành trình còn nhiều khúc cua. Còn nếu trận đấu kết thúc với một kết quả buồn cho đội chủ nhà, tôi nghĩ những lời chỉ trích sẽ không nhắm vào chiến thuật mà nhắm vào cái cách đội bóng bị bóp nghẹt bởi chính sức ép của sự kỳ vọng.

Ở tuổi 67, tôi vẫn tin vào ma thuật, vì đã thấy một viên ngọc tìm thấy mình giữa bùn. Tôi vẫn tin vào những phút bù giờ, nơi những giấc mơ khóc vì hạnh phúc. Nhưng tôi cũng tin vào sự thật của những con số không nằm trên bảng điểm. Trận đấu này sẽ cho chúng ta biết Becamex là đội bóng của những phút bù giờ may mắn hay một tập thể thực sự đủ bản lĩnh cho cuộc đua dài hơi. Và nó sẽ cho chúng ta biết Thái Nguyên là một hiện tượng nhất thời hay một kẻ thách thức thật sự. Hãy bước vào sân cỏ không phải để xem ai thắng, mà để xem ai dám sống với chính mình. Bởi trái bóng luôn biết cách kể chuyện, chỉ có điều chúng ta có đủ kiên nhẫn để nghe hay không.